กรมศุลกากร ปฏิรูปใหญ่! ยกเลิกการจ่ายเงินรางวัลผู้บริหารทุกตำแหน่ง ล้างภาพผลประโยชน์ทับซ้อน

นายพันธ์ทอง ลอยกุลนันท์ อธิบดีกรมศุลกากร เปิดเผยว่า มติคณะรัฐมนตรีที่เห็นชอบข้อเสนอแนะของคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) เสนอให้มีการทบทวนระบบการจ่ายเงินรางวัลหน่วยงานที่มีอำนาจบังคับใช้กฎหมาย

เนื่องจากพบว่า การปฏิบัติงานที่มีเงินรางวัลเป็นเหตุให้เกิดปัญหาการทุจริตจากการปฏิบัติหน้าที่สูงกว่าข้าราชการอื่น ทั้งๆ ที่เป็นการปฏิบัติหน้าที่ตามปกติ

รวมถึงเพื่อเป็นการยกระดับมาตรฐานประเทศไทยเพื่อเตรียมความพร้อมในการเข้าเป็นสมาชิกองค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (OECD)  ที่ให้ความสำคัญสูงสุดกับธรรมาภิบาลภาครัฐ (Public Governance) และการต่อต้านการทุจริต ตามหลักสากล

กรมศุลกากรจึงได้ปรับปรุงระเบียบโดยยกเลิกสิทธิการรับเงินรางวัลสำหรับผู้บริหารระดับสูงเพื่อเป็นเครื่องพิสูจน์เจตจำนงที่ชัดเจนขององค์กรในการลดความเสี่ยงด้านผลประโยชน์ทับซ้อน

สำหรับการปรับปรุงหลักเกณฑ์การจ่ายเงินรางวัลศุลกากร ได้ยกเลิกสิทธิการได้รับเงินรางวัลศุลกากรของระดับผู้บริหารกรมศุลกากร ได้แก่ อธิบดี ที่ปรึกษาฯ รองอธิบดี  ผู้อำนวยการกอง ผู้อำนวยการสำนักงาน และนายด่านศุลกากร

เนื่องจากผู้บริหารกรมศุลกากรบางตำแหน่งมีอำนาจหน้าที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการบังคับใช้กฎหมาย ไม่ว่าจะเป็นการพิจารณาสั่งคดี การกลั่นกรองความเห็น หรือการพิจารณาอุทธรณ์ในคดีศุลกากร 

ดังนั้น แม้การได้รับเงินรางวัลศุลกากรจะเป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนดไว้ แต่เพื่อให้การปฏิบัติหน้าที่เป็นไปอย่างโปร่งใส ปราศจากข้อครหา และสร้างความเชื่อมั่นต่อประชาชนและผู้ประกอบการ กรมศุลกากรจึงเห็นสมควรยกเลิกสิทธิการได้รับเงินรางวัลของผู้บริหารที่เกี่ยวข้อง 

นอกจากนี้ กรมศุลกากรได้ปรับปรุงเกณฑ์การจำแนกกลุ่ม และกำหนดคำนิยามผู้มีสิทธิได้รับเงินรางวัลศุลกากรให้ชัดเจนมากขึ้น โดยจัดประเภทเจ้าหน้าที่ออกเป็น 3 กลุ่ม

• กลุ่มที่ 1 ผู้จับกุมและผู้ตรวจพบความผิด
• กลุ่มที่ 2 ผู้ร่วมจับกุม
• กลุ่มที่ 3 ผู้ช่วยเหลือ

รวมถึงกำหนดเกณฑ์การแบ่งสัดส่วนของเงินรางวัลศุลกากรให้เหมาะสม และสอดคล้องกับการปฏิบัติงานจริงมากขึ้นเพื่อสะท้อนถึงการมีส่วนร่วมและผลการปฏิบัติงานมากกว่าตำแหน่ง ซึ่งปัจจุบันรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังได้อนุมัติร่างระเบียบกรมศุลกากรว่าด้วยการจ่ายเงินสินบนและรางวัล ฉบับแก้ไขเรียบร้อยแล้ว และกรมศุลกากรอยู่ระหว่างการนำระเบียบดังกล่าวลงประกาศในราชกิจจานุเบกษา ซึ่งจะมีผลบังคับใช้ทันทีในวันถัดจากวันที่ประกาศ

การยกเลิกสิทธิรับเงินรางวัลของผู้บริหารในครั้งนี้ แสดงให้เห็นว่าการใช้อำนาจของรัฐจะต้องปราศจากข้อกังขาเรื่องผลประโยชน์ส่วนตน แม้การจ่ายเงินรางวัลจะชอบด้วยกฎหมาย แต่หากส่งผลต่อความเป็นกลางในการบังคับใช้กฎหมาย หรือกระทบต่อความเชื่อมั่นของประชาชน 

ทั้งนี้ กรมศุลกากรจะดำเนินการศึกษาทบทวนการจ่ายเงินรางวัลศุลกากรในภาพรวมอย่างรอบด้าน และจะเสนอแก้ไขพระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ. 2560 เพื่อยกเลิกการจ่ายเงินรางวัลศุลกากรของพนักงานศุลกากรทุกระดับด้วย